Қоршаудың желкенділігі: желдің өтуі қаңқаға түсетін жүктемені қалай азайтады
Мақала мазмұны
Қоршаудың желкенділігі жел қысатын ауданға және конструкция ерекшеліктеріне байланысты. Шарбақ арқылы ауа неғұрлым аз өтсе, оның элементтері соғұрлым үлкен жүктеме қабылдайды. Күш қаптамадан бекіткіш пен лагалар немесе монтаждық планкалар арқылы тіректер мен іргетасқа беріледі.
Қоршау материалы қаңқаға қалай жүктеме түсіреді
APROFIL қоршау материалын өндіреді, ал кілтке дейін монтажды APROFIL серіктес бригадалары орындайды. Егер қаңқаны клиенттің өзі немесе оның мердігері жасаса, қаңқаға оны жасаған тарап жауап береді. Сондықтан басты сұрақ — қаңқа таңдалған қоршау материалына шыдай ма және онда нені тексеру керек.
Кез келген қоршау материалынан жүктеме бір тізбек бойынша беріледі:
бекіткіш → лагалар немесе планкалар → тіректер → іргетас.
Штакетник, профнастил және сайдинг лагаларға тойтармалармен немесе өздігінен бұрандалатын шегелермен, жалюзи ламельдері планкаларға тойтармалармен бекітіледі. Тіректердің негіздері мен шеткі аралықтар – қақпаның жанында және қоршаудың ұштарында – ең көп жүктеме алады.
- Тұтас қоршау желді бүкіл ауданнан жинайды.
- Саңылауы кең штакетник пен «Ранчо-2»-де ауаның бір бөлігі тікелей өтеді.
- Жалюзидің қалған түрлерінде ауа ламельдер арасындағы арналармен бұрылып өтеді, бұл да жүктемені азайтады.

Егер қаңқа саңылауы бар штакетникке арналып орнатылса, ал енді профнастил немесе сайдинг алынса, сол тіректерге түсетін жүктеме артады. Сондықтан қаңқаны маманға тексерткен жөн.
Қоршауды кілтке дейін монтаждауды APROFIL серіктес бригадалары орындай алады.
Қоршаулардың үш түрі
Жел кез келген түрдегі қоршауға қысым түсіреді. Тіпті желдің өтуі бар қоршау да жел әсерін сезінеді. Кесте қай қоршау жақсы екенін емес, желдің қайда кететінін көрсетеді. Қажет болса, қоршауға түсетін жел жүктемесін есептеуді қаңқаны тексеретін маман жасайды.
Қоршаулардың әртүрлі түрлері үшін ауа ағынының өту ерекшеліктерін салыстыру:
| Қоршау материалы | Саңылаулар | Жел қалай өтеді | Учаске көріне ме |
|---|---|---|---|
| Штакетник – трапеция тәрізді, жартылай дөңгелек, М-тәрізді | 5 мм-ден, клиенттің қалауы бойынша | саңылаулар арқылы тікелей | иә |
| «Ранчо-2» және «Ранчо-2 Grand» жалюзилері | 10–30 мм, клиенттің қалауы бойынша | саңылаулар арқылы тікелей | иә |
| «Ранчо-1» жалюзиі | 10 мм, алдынан және артынан ығысумен | саңылаулар арқылы бұрылып | тек бұрыш жасап қарағанда |
| Ромб тәрізді жалюзи, арасы көрінетін | жоқ, ламельдер бірін-бірі жабады | ламельдер арасындағы көлбеу арналар арқылы | тек бұрыш жасап қарағанда |
| Ромб тәрізді жалюзи, арасы көрінбейтін | жоқ, ламельдер бірін-бірі жабады | ламельдер арасындағы көлбеу арналар арқылы | жоқ |
| «Симметрика» жалюзиі | жоқ, ламельдер бірін-бірі жабады | екі рет бұрылатын арналар арқылы | жоқ |
| Профнастил және металл сайдинг | жоқ | өтпейді, қоршауды айналып ағады | жоқ |
Штакетник қоршаудағы саңылау неғұрлым кең болса, соғұрлым көп ауа өтеді, бірақ учаске де соғұрлым жақсы көрінеді.
Профиль биіктігі (профнастилде 10-45 мм) лагалар арасындағы қаңылтырды қатаңырақ етеді, бірақ тіректерге түсетін жел күшін азайтпайды — ол қоршаудың ауданына байланысты.
Ламельдер: жалюзи қоршауларға арналған жел сызбасы
Жалюзи қоршаулардың көбінде ауа ламельдер арасындағы арналармен қозғалады, ал «Ранчо-2» және «Ранчо-2 Grand»-да - саңылаулар арқылы тікелей өтеді.
Сызбалар APROFIL сызбалары бойынша жасалған, ағын бағыттамалары шартты.
«Симметрика» және ромб тәрізді жалюзилер

Сызба мынаны көрсетеді:
- ламельдерге көлденең қима;
- жел «Симметрика» және ромб тәрізді жалюзилер арқылы қалай өтеді.
«Симметрика» ламелі. Ешқандай бұрыштан тесіп өтетін саңылау жоқ, арна бағытын екі рет өзгертеді; ең тар жері шамамен 20 мм.

Ромб тәрізді, арасы көрінбейтін. Тікелей саңылау жоқ, ауа көлбеу арналармен бұрылып өтеді; арнаның ең тар жері шамамен 17 мм.

Ромб тәрізді, арасы көрінетін. Тікелей саңылау жоқ, бірақ бұрыш жасап қарағанда саңылау көрінеді; арнаның ең тар жері шамамен 35 мм.
Желдің өтуі мыналарға байланысты:
- ең тар жердің еніне;
- ламельдердің қадамына: биіктіктің бір метріне қанша арна келеді;
- ағынның бағытын неше рет өзгертетініне.
Сондықтан модельдерді тек ең тар жердің ені бойынша салыстырған жөн емес. Арналар неғұрлым кең болса, учаскені бұрыш жасап көру соғұрлым оңай.
Ағын бағыттамалары схемалық. Арналардың көлбеуі сызбалардағыдай көрсетілген; монтаж кезінде орнату жағына байланысты.
«Ранчо»

Сызбада ламельдерге көлденең қима және желдің «Ранчо» арқылы қалай өтетіні көрсетілген:
- көгілдір бағыттамалар — ламельдерге қысым түсіретін жел;
- ашық түстілері — қоршау арқылы өтетін ауа.
Профильдер сызбалар мен эскиздер бойынша салынған, құлыптар сызбада көрсетілмеген.
«Ранчо-1». Ромб тәрізділердегідей құлыпта екі бірдей профиль бар, сондықтан тақта екі жағынан да бірдей көрінеді. Шамамен 10 мм саңылаулар алдынан және артынан ығысқан — қоршау арқылы тікелей көрінбейді, бұрыш жасап қарағанда көрінеді; ауа бұрылып өтеді.

«Ранчо-2» және «Ранчо-2 Grand». Құлыпта екі профильден тұратын жабық тақта. 10–30 мм саңылау арқылы ауа тікелей өтеді, қалған жел тақталарға қысым түсіреді.

Қоршау орнатудағы жиі кездесетін қателер
- Тұтас материалды бастапқыда саңылауы бар штакетникке арналған қаңқаға қояды — сол тіректерге түсетін жүктеме артады.
- Жалюзи аралығын 3 м-ден асырады — қисық монтаж қаупі артады, ламельдер толқын тәрізді болып кетеді.
- Металл тіректерді бетондамай, жай ғана көміп қояды — топырақта олар тез тот басады.
- Қақпа мен шеткі аралықтарды қарапайым деп санайды, алайда онда жүктеме жоғары.
- Тіректерді қадағаламайды. Мына жағдайда қаңқаны маманға көрсету керек:
- тірек шайқалады;
- негізінде тот бар;
- қаланған жерде жарықтар бар.
Учаскенің чек-листі
Жеке үйге қоршау таңдағанда сыртқы көрініс пен жеке кеңістікті ғана емес, учаскенің ерекшеліктерін ескере отырып қаңқаға түсетін жел жүктемесін де ескеріңіз.
Қоршау материалына тапсырыс бергенге дейін алдымен учаскені, содан кейін қаңқаны тексеріңіз.
Учаске
- орналасуы — қала немесе аудан;
- ашықтық деңгейі — дала, егістік, су жағасы, төбе, шатқал, үйлер мен ағаштар арасы;
- жер бедері — еңіс, биіктік айырмасы;
- қоршау параметрлері (биіктігі мен ұзындығы), қақпаның, қақпашаның және қоршау ұштарының орналасуы (онда жүктеме жоғары).
Қаңқа
- тіректер арасындағы қашықтық
- жалюзи үшін 3 м-ден аспайды;
- штакетник, профнастил және сайдинг үшін — биіктік бойынша лагалар саны;
- жалюзиде лагалар жоқ — ламельдер планкаларға тойтармалармен, ал планкалар тікелей тіректерге (шаршы құбырға, кірпіш бағанға және т.б.) бекітіледі;
- қаңқа қандай қоршау материалына арналып орнатылған — тұтас па, әлде саңылауы бар ма;
- металл тіректер топыраққа жай көмілмей, бетондалған;
- тіректердің жағдайы — шайқалмайды, металда тот, қаланған жерде жарық жоқ.
Қажет болса, қаңқаны маман ҚР ЕЖ EN 1991-1-4 бойынша ҚР ұлттық қосымшасымен жүктемені, ҚР ЕЖ 2.04-01-2017 бойынша климаттық деректерді ескере отырып тексереді.
Қосымша сұрақтар
Желдің өтуі бар қоршау да жүктеме көре ме?
Жалюзи есебінен аралықты ұлғайтуға бола ма?
Топырақ пен орын бойынша қандай деректер қажет?
Нәтиже ламельдердің бұрышына байланысты ма?